Giải quyết việc người dân lấn chiếm đất đai để xây nhà?

Luật sư tư vấn trường hợp người dân xây dựng công trình trái phép trên đất đã được quy hoạch, giải tỏa mặt bằng.

Hỏi: Hiện nay xã tôi có các hộ dân thuộc diện giải tỏa mặt bằng để làm tuyến đường, các hộ dân đã được thống kê và đền bù theo quy định, giai đoạn phá tuyến các hộ đã tháo dỡ nhà ra khỏi vị trí hành lang. Nhưng sau thời gian các hộ dân vẫn đổ đất tôn tạo lại nền nhà và dựng lại nhà vào hành lang đường, UBND xã đã nhiều lần thông báo đình chỉ nhưng các hộ vẫn cố tình không chấp hành, ngược lại còn tiếp tục đổ đất lẫn chiếm cả đất ruộng và kênh mương để làm nhà kiên cố. Xin hỏi Luật sư tư vấn sự việc này cần giải quyết thế nào? (Phạm Thanh Thảo - Tuyên Quang)
>>>Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198
>>>Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198

Luật gia Bùi Ánh Vân - Tổ tư vấn pháp luật bất động sản của Công ty Luật TNHH Everest - trả lời:

Việc người dân tiếp tục đổ đất tôn tạo lại nền nhà và dựng lại nhà vào hành lang làn đường nơi UBND đã có quyết định thu hồi và giải phóng mặt bằng thuộc một trong các hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 12 Luật đất đai 2013:

"Điều 12. Những hành vi bị nghiêm cấm
1. Lấn, chiếm, hủy hoại đất đai.
2. Vi phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bố.
3. Không sử dụng đất, sử dụng đất không đúng mục đích.
4. Không thực hiện đúng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất.
5. Nhận chuyển quyền sử dụng đất nông nghiệp vượt hạn mức đối với hộ gia đình, cá nhân theo quy định của Luật này.
6. Sử dụng đất, thực hiện giao dịch về quyền sử dụng đất mà không đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
7. Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ tài chính đối với Nhà nước.
8. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về quản lý đất đai.
9. Không cung cấp hoặc cung cấp thông tin về đất đai không chính xác theo quy định của pháp luật.
10. Cản trở, gây khó khăn đối với việc thực hiện quyền của người sử dụng đất theo quy định của pháp luật."

Do đó, những người vi phạm sẽ bị xử phạt dưới hai hình thức sau:

- Xử lý vi phạm hành chính: Theo Khoản 4 Điều 10 Nghị định số 102/2014/NĐ-CP quy định về lấn, chiếm đất như sau:

"4. Hành vi lấn, chiếm đất thuộc hành lang bảo vệ an toàn công trình thì hình thức và mức xử phạt thực hiện theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực về hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở; trong lĩnh vực về giao thông đường bộ và đường sắt; trong lĩnh vực về văn hóa, thể thao, du lịch và quảng cáo; trong lĩnh vực về khai thác và bảo vệ công trình thủy lợi; đê điều; phòng, chống lụt, bão và trong các lĩnh vực chuyên ngành khác."

Khi phát hiện ra hành vi lấn, chiếm đất hành lang của người dân, cơ quan có thẩm quyền có thể ra quyết định xử phạt theo quy định tại Nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực về hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản,...tùy vào quy hoạch sử dụng của phần đất đó.

- Cưỡng chế thu hồi đất: Theo Khoản 1, 2 Điều 71 Luật đất đai 2013, cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau:

"1. Nguyên tắc cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 70 của Luật này.
2. Cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây: a) Người có đất thu hồi không chấp hành quyết định thu hồi đất sau khi Ủy ban nhân dân cấp xã, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã nơi có đất thu hồi và tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng đã vận động, thuyết phục; b) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã được niêm yết công khai tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã, địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư nơi có đất thu hồi; c) Quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất đã có hiệu lực thi hành; d) Người bị cưỡng chế đã nhận được quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định thu hồi đất có hiệu lực thi hành. Trường hợp người bị cưỡng chế từ chối không nhận quyết định cưỡng chế hoặc vắng mặt khi giao quyết định cưỡng chế thì Ủy ban nhân dân cấp xã lập biên bản."

Như vậy, đối với hành vi vi phạm của mình, người dân phải chịu một lúc hai hình thức pháp lý khác nhau. Tuy nhiên, để đảm bảo kỷ cương và sự nghiêm minh của pháp luật, điều này cần phải được thi hành để răn đe những người vi phạm.

Khuyến nghị:
  1. Để có ý kiến tư vấn chính xác và cụ thể hơn, Quý vị vui lòng liên hệ với các Luật sư chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật 1900 6198, hoặc E-mail: [email protected]
  2. Nội dung bài tư vấn pháp luật bất động sản mà Công ty Luật TNHH Everest cung cấp, Quý vị chỉ nên xem như nguồn tài liệu tham khảo.
  3. Tại thời điểm quý Vị đọc bài viết này, các điều luật chúng tôi viện dẫn có thể đã hết hiệu lực, hoặc đã được sửa đổi, bổ sung; các thông tin trong tình huống là cá biệt. Do đó, chúng tôi không đảm bảo những thông tin này có thể áp dụng cho mọi trường hợp, mọi đối tượng, ở mọi thời điểm.