Thu hồi đất cho Dự án Deep C III (Cát Hải): Dân đề nghị họp báo, Chủ tịch thành phố Hải Phòng chỉ đạo 'khẩn trương rà soát'

Công ty Luật TNHH Everest hỗ trợ pháp lý cho một số hộ dân tại huyện Cát Hải (Hải Phòng) yêu cầu Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải thực hiện bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất nông nghiệp cho Dự án khu công nghiệp Deep C III minh bạch, công bằng, đúng pháp luật.

Ngày 27/04/2019, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Tùng đã trực tiếp về Thị trấn Cát Hải, đến nhà của 03 nông dân đã đăng ký tổ chức Họp báo (lần thứ nhất vào ngày 27/03/2019, lần thứ hai vào ngày 11/04/2019) công bố thông tin liên quan vụ việc: 'Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải thu hồi đất nuôi trồng thủy sản của họ cho Dự án Deep C III', nhưng đền bù với giá rẻ mạt: 'mỗi mét vuông đất đổi ngang một gói mỳ tôm'.

Những 'nông dân không đất' ở Cát Hải phản ánh với Đài truyền hình Việt Nam (VTV)
Những 'nông dân không đất' ở Cát Hải phản ánh với Đài truyền hình Việt Nam (VTV)

Việc một Chủ tịch Ủy ban nhân dân của thành phố trực thuộc Trung ương như Hải Phòng đến tận nhà người khiếu nại để tìm hiểu tâm tư, nguyện vọng và lý do người dân khiếu nại, khiếu kiện là rất hiếm tại Việt Nam hiện nay, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vụ việc.

Công văn số 2336/UBND-DC3 ngày 26/04/2019 của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng:

Trước đó vào ngày 26/04/2019, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã có Công văn số 2336/UBND-DC3 về việc “Cưỡng chế thực hiện các quyết định thu hồi đất đối với các hộ gia đình, cá nhân thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại thị trấn Cát Hải, xã Đồng Bài, huyện Cát Hải (Dự án DEEP CIII)". Tại Công văn số 2336/UBND-DC3, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng có ý kiến chỉ đạo:

  • Giao Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải:

Tạm dừng việc thực hiện các quyết định cưỡng chế thực hiện các quyết định thu hồi đất của các hộ gia đình, cá nhân thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại thị trấn Cát Hải, xã Đồng Bài, huyện Cát Hải, thành phố Hải Phòng.

  • Giao Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Hải Phòng:

Khẩn trương rà soát lại các thủ tục có liên quan Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại thị trấn Cát Hải, xã Đồng Bài, huyện Cát Hải, báo cáo Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng.

  • Giao Thanh tra thành phố Hải Phòng:

Khẩn trương rà soát lại trình tự thủ tục cưỡng chế thu hồi đất và giải quyết khiếu nại của Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải đối với các hộ dân thuộc phạm vi thu hồi đất của Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng tại thị trấn Cát Hải, xã Đồng Bài, huyện Cát Hải.

Như vậy, trong vụ việc này, thành phố Hải Phòng đã chính thức vào cuộc, mà không chỉ đứng 'quan sát' nữa.

Lưu ý là, khiếu nại của ba hộ gia đình ông Nguyễn Đức Khoát, ông Nguyễn Văn Nhuần, bà Ninh Thị Khanh về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại thời điểm này vẫn đang thuộc thẩm quyền giải quyết của Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải.

Ngoài ý nghĩa quan trọng của Dự án Deep C III (trong tổng thể Khu công nghiệp Cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng, Khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải) đối với sự phát triển chung của thành phố Hải Phòng, chúng tôi tin rằng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng Nguyễn Văn Tùng, người đã từng kinh qua những vị trí: Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn thành phố Hải Phòng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Tiên Lãng, Bí thư Huyện ủy huyện Tiên Lãng, sẽ hiểu rõ bản chất cốt lõi về sai phạm trong quản lý đất đai ở huyện Cát Hải (không giao đất nuôi trồng thủy sản - một loại đất nông nghiệp - cho các hộ gia đình, cá nhân theo đúng quy định của Luật Đất đai năm 1993, Nghị định 64-CP) dẫn đến hệ lụy dân khiếu nại, khiếu kiện kéo dài như hiện nay, cũng như hậu quả (xấu) của việc Chính quyền 'cố' thực hiện cưỡng chế, thu hồi đất trái luật, gây thiệt hại cho người dân.

Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn pháp luật (24/7): 1900 6198
Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài tư vấn pháp luật (24/7): 1900 6198

Tóm tắt vụ việc ba hộ dân khiếu nại quyết định bồi thường, hỗ trợ thu hồi đất cho Dự án Deep C III (Cát Hải):

Đầm Lương Năng là trước đây là hồ nước lợ tự nhiên, có một phần diện tích thuộc xã Hòa Quang (nay thuộc thị trấn Cát Hải) và một phần diện tích thuộc xã Gia Lộc. Khoảng năm 1986 các hộ gia đình: Ông Nguyễn Văn Trường, ông Nguyễn Đức Khoát, ông Nguyễn Văn Nhuần, bà Ninh Thị Khanh và một số hộ gia đình khác bắt đầu tổ chức khai thác, đánh bắt thủy hải sản, nuôi trồng rau câu trong khu vực đầm Lương Năng.

Năm 1987, Ủy ban nhân dân xã Hòa Quang đã yêu cầu các hộ dân trong xã sử dụng, khai thác thủy hải sản trong khu vực Đầm Lương Năng phải nộp khoán sản phẩm. Hồ sơ lưu trữ tại Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải thể hiện: Ông Nguyễn Văn Trường còn nợ thuế khai thác thủy sản năm 1989 và 40% thuế của năm 1990.

Ngày 04/04/1990, Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải ban hành Quyết định số 143/QĐ/UB về việc thành lập Ban quản lý đấu thầu hồ nuôi trồng thủy sản. Trong quyết định này có nội dung: tách nhiệm vụ nuôi trồng thủy sản khỏi Công ty Thủy sản huyện Cát Hải và thành lập Ban quản lý đấu thầu hồ nuôi trồng thủy sản của huyện Cát Hải.

Ngày 11/04/1991, Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải ra Quyết định số 136/QĐ/UB về việc giao đầm nước lợ (Đầm Lương Năng), căn cứ Điều 29, 30 Luật Đất đai năm 1987, giao cho ông Nguyễn Văn Trường - thị trấn Cát Hải được quản lý, sử dụng 12 (mười hai) hecta Đầm Lương Năng để nuôi trồng hải sản. Căn cứ quyết định này, ông Nguyễn Văn Trường đại diện các hộ dân (ông Nguyễn Đức Khoát, ông Nguyễn Văn Nhuần, bà Ninh Thị Khanh và một số hộ gia đình, cá nhân khác) ký hợp đồng thuê khoán, có thời hạn 05 (năm) năm/lần: (1991-1996, 1996-2001, 2001-2006).

Ngày 15/10/1993, Luật Đất đai năm 1993 và Nghị định số 64-CP (ngày 27/09/1993 ban hành quy định về việc “giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp”) có hiệu lực thi hành. Các văn bản pháp luật này quy định rõ: nhằm bảo đảm cho người làm nông nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản có đất sản xuất, Nhà nước giao hết đất cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp, trừ đất giao cho các tổ chức, đất dùng cho nhu cầu công ích của xã (không quá 5% quỹ đất nông nghiệp).

Ngày 04/01/1994, để triển khai Luật Đất đai năm 1993 và Nghị định số 64-CP, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 03/QĐ-UB-UB về việc giao đất cho hộ gia đình, cá nhân. Thế nhưng, thực tế là, Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải chỉ tiến hành giao đất trồng lúa và đất làm muối cho các hộ gia đình, cá nhân các xã khu vực Cát Hải và giao đất trồng cây hàng năm, trông cây lâu năm cho các hộ gia đình, cá nhân các xã khu vực Cát Bà, không giao đất nuôi trồng thủy sản (một loại đất nông nghiệp) cho các hộ gia đình, cá nhân trong huyện Cát Hải. Ủy ban nhân dân thị trấn Cát Hải do đó vẫn tiếp tục duy trì các hợp đồng thuê khoán đối với các hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất đầm, hồ để nuôi trồng thủy sản.

Năm 2006, ông Nguyễn Đức Khoát thay ông Nguyễn Văn Trường tiếp tục đại diện các hộ dân (Nguyễn Đức Khoát, Nguyễn Đức Nhuần, Ninh Thị Khanh và 02 hộ khác) ký hợp đồng với Ủy ban nhân dân thị trấn Cát Hải. Như vậy, mặc dù liên tục sử dụng đất trong suốt hơn 30 năm (từ 1986 đến 2018), nhưng các hộ gia đình này không được Nhà nước giao đất theo đúng quy định của Luật Đất đai năm 1993, Nghị định số 64-CP.

Ngày 10/10/2014, Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng đã cấp Giấy chứng nhận đầu tư số 02222000086 cho Chủ đầu tư là Công ty cổ phần Khu công nghiệp Đình Vũ để thực hiện Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (Deep C HP III), tổng vốn đầu tư 5.400 tỉ đồng.

Ngày 04/10/2017, Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải ban hành Quyết định số 1448/QĐ-UBND về việc thu hồi đất để thực hiện Dự án xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (giai đoạn 1) do Công ty cổ phần Khu công nghiệp Đình Vũ làm chủ đầu tư, trong đó có nội dung: “thu hồi 46.715,5m2 đất của gia đình ông Nguyễn Đức Khoát vợ là Ngô Thị Luyện đang quản lý, sử dụng tại thị trấn Cát Hải", giá bồi thường cho mỗi mét vuông (m2) đất bị thu hồi là 9.600 đồng, ngang với một gói mỳ tôm, trong khi nếu tính đúng, đủ cả tiền hỗ trợ việc làm, mỗi mét vuông (m2) đất bị thu hồi phải được chi trả 288.000 đồng.

Trong suốt thời gian từ ngày 04/10/2017 đến nay, hộ gia đình ông Nguyễn Đức Khoát, ông Nguyễn Đức Nhuần, bà Ninh Thị Khanh và nhiều hộ gia đình cá nhân trong diện bị thu hồi đất đã nhiều lần kiến nghị, đối thoại, đề nghị Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải làm rõ vì sao đất của họ sử dụng trước năm 1993 nhưng không được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, khi thu hồi thì đến bù với giá rẻ mạt (9.600 đồng/m2), tính chất pháp lý của “Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng do Công ty cổ phần Khu công nghiệp Đình Vũ làm chủ đầu tư” (là Dự án kinh tế hay Dự án công cộng) nhưng không nhận được trả lời thỏa đáng. Do đó, các hộ gia đình này nhiều lần kiến nghị, khiếu nại, khởi kiện Ủy ban nhân dân huyện Cát Hải và nhiều lần đăng ký với Sở Thông tin và Truyền thông thành phố Hải Phòng đề nghị Họp báo để công khai các tài liệu, chứng cứ có liên quan.

Một số vấn đề chúng tôi thấy rằng Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng nên xem xét cẩn trọng:

1- Huyện Cát Hải có thể là địa phương duy nhất trong cả nước không giao đất nông nghiệp theo Nghị định số 64-CP năm 1993 (“giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng ổn định lâu dài vào mục đích sản xuất nông nghiệp”), đây là những sai phạm nghiêm trọng trong quản lý đất đai tại huyện Cát Hải - của chính quyền thời kỳ trước - nhưng chính quyền hiện nay phải khắc phục;


2- Việc thu hồi đất cho Dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh cơ sở hạ tầng Khu công nghiệp cảng cửa ngõ quốc tế Hải Phòng (Deep C HP III) tổng vốn đầu tư 5.400 tỉ đồng nếu người dân không đồng thuận sẽ ảnh hưởng tới tiến độ, gây thiệt hại cho nhà đầu tư và về dài hạn sẽ có hiệu ứng không tốt cho việc thu hút đầu tư của thành phố Hải Phòng.

3- 'Vụ án Đoàn Văn Vươn' đã từng xảy ra tại huyện Tiên Lãng, thành phố Hải Phòng năm 2012 là ví dụ điển hình về mâu thuẫn dẫn tới xung đột giữa người dân và chính quyền - vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật về quản lý đất đai và thu hồi đất.

Xem thêm:

Khuyến nghị của Công ty Luật TNHH Everest:

  1. Bài viết được luật sư, chuyên gia của Công ty Luật TNHH Everest thực hiện nhằm mục đích nghiên cứu khoa học hoặc phổ biến kiến thức pháp luật, hoàn toàn không nhằm mục đích thương mại.
  2. Bài viết có sử dụng những kiến thức hoặc ý kiến của các chuyên gia được trích dẫn từ nguồn đáng tin cậy. Tại thời điểm trích dẫn những nội dung này, chúng tôi đồng ý với quan điểm của tác giả. Tuy nhiên, quý Vị chỉ nên coi đây là những thông tin tham khảo, bởi nó có thể chỉ là quan điểm cá nhân người viết.
  3. Trường hợp cần giải đáp thắc mắc về vấn đề có liên quan, hoặc cần ý kiến pháp lý cho vụ việc cụ thể, Quý vị vui lòng liên hệ với chuyên gia, luật sư của Công ty Luật TNHH Everest qua Tổng đài tư vấn pháp luật: 1900 6198, E-mail: [email protected]