Quán Bảo Oanh (Số 7 đường Thanh Niên, Hà Nội) bị 'khủng bố': Nhiều sai sót về tố tụng

Quan điểm pháp lý của Công ty Luật TNHH Everest: trong vụ Quán Bảo Oanh, số 7 đường Thanh Niên, bị 'khủng bố': Công an phường Trúc Bạch, Công an quận Ba Đình đã có nhiều sai sót về tố tụng, không xử lý tin báo tội phạm, không bảo quản vật chứng, làm mất vật chứng...

Hồ sơ vụ việc được thu thập thể hiện rõ: trong năm 2019, gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh và Quán Bảo Oanh liên tục bị nhóm người của bà Nguyễn Thị Bích (hàng xóm, có địa chỉ tại số 7 đường Thanh Niên, Hà Nội) nhiều lần đe doạ, quấy nhiễu, hành hung người, phá hoại tài sản của gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh bằng nhiều cách: cho người ném cát, chất bẩn vào nhà, cắt dây camera, dùng vòi xịt nước cao áp xịt sang nhà và nhân viên Quán Bảo Oanh; cho người xông vào nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh đập phá xe máy, tủ bánh, camera, bạt, ô, bàn ghế, đục phá tường nhà...

Trong năm 2019, gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh buộc phải liên tiếp báo tin (hàng chục lần) về hành vi trái pháp luật (gây rối trật tự, phá hoại tài sản, hành hung…) của nhóm người do bà Nguyễn Thị Bích điều động, chỉ huy tới Công an phường Trúc Bạch, Công an quận Ba Đình… khi thì qua điện thoại, nhiều khi đồng thời cả điện thoại và làm đơn trình báo. Thế nhưng, các cơ quan này không giải quyết dứt điểm dẫn đến vụ việc kéo dài, gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh tiếp tục sống trong lo sợ, hoang mang.

Luật sư Phạm Ngọc Minh - Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài (24/7): 1900 6198
Luật sư Phạm Ngọc Minh - Công ty Luật TNHH Everest - Tổng đài (24/7): 1900 6198

Công an phường Trúc Bạch và Công an quận Ba Đình đã nhiều lần không thực hiện đúng quy định về thủ tục, trình tự giải quyết tin báo vi phạm.

Theo quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính: Khi phát hiện vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực quản lý của mình, người có thẩm quyền đang thi hành công vụ phải kịp thời lập biên bản (Điều 58). Khi xem xét ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, trong trường hợp cần thiết người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm xác minh các tình tiết: Có hay không có vi phạm hành chính, người thực hiện hành vi vi phạm hành chính, lỗi, nhân thân của cá nhân vi phạm hành chính, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ, tính chất, mức độ thiệt hại do vi phạm hành chính gây ra... (Điều 59). Khi xem xét vụ vi phạm để quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nếu xét thấy hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm, thì người có thẩm quyền xử phạt phải chuyển ngay hồ sơ vụ vi phạm cho cơ quan tiến hành tố tụng hình sự (Điều 62).

Còn theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự: Khi tiếp nhận trực tiếp tố giác, báo tin về tội phạm, kiến nghị khởi tố thì Cơ quan điều tra phải lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận; có thể ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc tiếp nhận. Trường hợp tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gửi qua dịch vụ bưu chính, điện thoại hoặc qua phương tiện thông tin khác thì ghi vào sổ tiếp nhận. Công an cấp phường (phường Trúc Bạch, quận Ba Đình) có trách nhiệm tiếp nhận tố giác, tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền (Điều 146).

Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm Cơ quan điều tra (Công an quận Ba Đình) phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định: khởi tố vụ án hình sự, không khởi tố vụ án hình sự, tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm. Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng. Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn quy định tại khoản này thì Viện trưởng Viện kiểm sát (quận Ba Đình) có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.

Khi giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, cơ quan có thẩm quyền có quyền tiến hành các hoạt động: Thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin, khám nghiệm hiện trường, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản... (Điều 147).

Có thể thấy rằng, chỉ cần Công an phường Trúc Bạch thực hiện quy định của Luật xử lý vi phạm hành chính, thì hành vi vi phạm của nhóm người bà Nguyễn Thị Bích: đe doạ, quấy nhiễu, ném chất bẩn vào nhà, xịt nước, đập phá xe máy, tủ bánh, camera, bàn ghế, phá tường, thông cửa… sang nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh, đã bị xử lý (hành chính) nhiều hơn 01 lần. Và chỉ cần thực hiện đúng như quy trình nêu trên, cơ quan này đã có thể đã ngăn ngừa các hành vi vi phạm manh động, liều lĩnh của nhóm người nhà bà Nguyễn Thị Bích sau đó. Riêng đối với những hành vi gây rối trật tự công công cộng, cố ý làm hư hỏng tài sản chỉ cần người vi phạm (hành chính) đã bị cơ quan chức năng xử lý mà còn tái phạm thì Cơ quan điều tra (Công an quận Ba Đình) đã có đủ căn cứ để xử lý hình sự đối với những đối tượng này (tội gây rối trật tự công cộng, cố ý làm hư hỏng tài sản).

Thế nhưng điều đáng nói là, sự việc xảy ra đối với gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh và Quán Bảo Oanh diễn ra thường xuyên, liên tục trong suốt 01 năm qua. Gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh gửi đơn trình báo, gọi điện trực tiếp nhiều lần đến cơ quan Công an và chính quyền địa phương, nhưng chúng tôi thấy rằng, các cơ quan này không thực hiện đúng thủ tục, trình tự giải quyết tin tố giác, tin báo vi phạm, có trường hợp lập biên bản vi phạm nhưng không xử lý. Chúng tôi đặt dấu hỏi về sự vô tư, khách quan của người tiến hành tố tụng.

Về việc vật chứng của vụ án ‘bị đánh cắp’.

Chiếc tủ bánh (giá trị nguyên giá khoảng 30 triệu đồng) là tài sản của bà Bùi Thị Tuyết Oanh bị nhóm người của bà Nguyễn Thị Bích đập phá làm hư hỏng trước đó (ngày 26/07/2019 - đập vỡ mặt sau tủ bánh, ngày 30/07/2019 - đập vỡ tiếp hai mặt bên của tủ bánh). Tủ bánh như vậy là vật chứng quan trọng của vụ án, nhưng đã không được Công an quận Ba Đình thực hiện bảo quản, niêm phong theo đúng quy định của Bộ luật tố tụng hình sự.

Đỉnh điểm của vụ việc là vào ngày 12/09/2019, gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh phát hiện ra: chiếc tủ bánh không còn nguyên vẹn tại hiện trường: nhóm người của bà Nguyễn Thị Bích đã lén lút đục tường, cắt, tháo dần tủ bánh, mang về nhà bà Nguyễn Thị Bích. Khi Công an quận Ba Đình kiểm tra, chỉ thu giữ được một mặt kính trước, nhiều bộ phận của tủ bánh chưa tìm thấy, có thể đã bị tiêu hủy.

Luật sư Phạm Ngọc Minh - Công ty Luật TNHH Everest:

Theo quy định của Bộ luật tố tụng hình sự: Vật chứng là vật được dùng làm công cụ, phương tiện phạm tội, vật mang dấu vết tội phạm, vật là đối tượng của tội phạm, hoặc vật khác có giá trị chứng minh tội phạm và người phạm tội hoặc có ý nghĩa trong việc giải quyết vụ án (Điều 89).

Sau khi nhận được tin tố giác, Cơ quan điều tra phải tiến hành một số hoạt động điều tra, kiểm tra, xác minh, vật chứng phải được bảo quản nguyên vẹn, không làm mất mát, hư hỏng; vật chứng cần niêm phong thì phải niêm phong ngay sau khi thu thập; việc niêm phong, mở niêm phong phải được lập biên bản đưa vào hồ sơ (Điều 90). Tuy nhiên, Cơ quan điều tra (Công an quận Ba Đình) đã không thực hiện đúng quy trình dẫn đến việc vật chứng của vụ án ‘bị đánh cắp’.

Sự việc này cho thấy mức độ liều lĩnh, manh động của nhóm người của bà Nguyễn Thị Bích: Biết hành vi vi phạm pháp luật của mình, nhưng bất chấp, tái phạm nhiều lần.

Liên quan tới sự việc này, một câu hỏi được đặt ra: tại sao nhóm người này tìm cách ‘đánh cắp vật chứng’. Một giả thiết không thể bỏ qua, đó là: nhóm người này đã hiểu rõ hành vi vi phạm của mình và mức độ quan trọng của vật chứng trong vụ án này là chứng cứ kết tội. Nếu vật chứng bị mất, hoặc không còn nguyên vẹn, cơ tiến hành tố tụng sẽ gặp khó khăn trong việc chứng minh: mức độ tài sản bị làm hư hỏng thế nào, thời điểm bị hư hỏng, các dấu vết của tội phạm còn lưu giữ trên vật chứng (tủ bánh)... Giả thiết tiếp theo, nếu không chứng minh được vi phạm (tội phạm) thì cơ quan tố tụng rất khó khăn buộc tội thủ phạm. Theo nguyên tắc suy đoán vô tội được quy định tại Bộ luật tố tụng hình sự: khi không đủ và không thể làm sáng tỏ căn cứ để buộc tội, kết tội theo trình tự, thủ tục do Bộ luật tố tụng hình sự quy định thì cơ quan, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng phải kết luận người bị buộc tội không có tội (Điều 13). Nếu thực sự giả thiết này xảy ra sẽ ảnh hưởng rất lớn tới niềm tin của công dân vào các cơ quan tiến hành tố tụng. Còn những bị hại (gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh) sẽ ngày càng lâm vào tình trạng nguy hiểm, bởi pháp luật đã không được thực thi và không thể bảo vệ họ.

Một số 'mốc' thời gian của vụ: Quán Bảo Oanh (Số 7 đường Thanh Niên, Hà Nội) bị 'khủng bố'.

Ngày 11/06/2019, một nhóm côn đồ gồm cả nam và nữ mang theo tuýp sắt liên tục chửi bới đe dọa làm nhân viên nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh không thể đón khách khiến việc kinh doanh bị gián đoạn nghiêm trọng.

Nhóm xã hội đen nhiều lần hành hung, phá tài sản, quấy nhiễu Quán Bảo Oanh
Nhóm xã hội đen nhiều lần hành hung, phá tài sản, quấy nhiễu Quán Bảo Oanh

Vào 19h50 ngày 12/06/2019, hai mẹ con bà Nguyễn Thị Bích cùng một nhóm côn đồ khoảng 05 đến 06 người dùng dao đe dọa cắt chân, cắt tay, sát hại nhân viên và người nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh. Sự việc tương tự xảy ra vào ngày 15/06/2019, tất cả đều có camera ghi lại… Bà Bùi Thị Tuyết Oanh trình bày với báo giới: ngày 17/06/2019, bà Nguyễn Thị Bích cùng nhóm côn đồ tiếp tục đe dọa, gây áp lực và xông vào tận nhà đấm đá, hành hung chồng tôi là Nguyễn Văn Bảo - một ông già gần 70 tuổi - bằng vỏ chai bia và tuýp sắt khiến chồng tôi bị thương. Hành vi của mẹ con bà Nguyễn Thị Bích và nhóm côn đồ đã làm đảo lộn cuộc sống và công việc kinh doanh hàng ngày của gia đình tôi, khiến mọi thành viên trong gia đình cũng như nhân viên nhà tôi luôn phải sống trong trạng thái hoang mang, lo sợ, bất an.

Bức xúc về cách làm của hàng xóm, gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh đã gửi đơn tố cáo tội phạm đến các cơ quan chức năng, tố cáo hành vi phạm tội của bà Nguyễn Thị Bích và ông Đức cùng nhóm côn đồ trên. Công an phường Trúc Bạch cũng nhiều lần gọi hai bên lên giải quyết nhưng tình hình sau đó vẫn không được cải thiện. Thậm chí người nhà bà Nguyễn Thị Bích còn tỏ ra hung hãn hơn, ngày càng công khai, trắng trợn hơn

Ngày 30/07/2019, bà Nguyễn Thị Bích cùng vợ chồng con trai Nguyễn Tuấn Đức và nhóm côn đồ khoảng 10 người dưới sự chỉ đạo của bà Nguyễn Thị Bích đã trèo vào nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh, liên tục có hành động đe dọa đến tính mạnh, hành hung người nhà và đập phá đồ đạc của gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh…

Gia đình bà Bùi Thị Tuyết Oanh cũng có đơn gửi lên Công an quận Ba Đình về việc gia đình nhà bà Nguyễn Thị Bích cùng một số nhân viên đã có hành động như: Cắt dây ròng rọc kéo rác, ném cát, cử một số nhân viên sang gây sự, tát nhân viên nhà bà Bùi Thị Tuyết Oanh, đánh nhau với chồng bà Bùi Thị Tuyết Oanh,...

Vụ việc mất an ninh trật tự kéo dài gần một năm qua, các hành vi “khủng bố” lặp đi lặp lại, người bị uy hiếp liên tục cầu cứu đến chính quyền sở tại. Người dân đặt câu hỏi: Vì lý do gì, những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng như vậy vẫn có thể xảy ra liên tục tại giữa Trung tâm thủ đô mà không được ngăn chặn dứt điểm (?)