Thu hồi đất sạt lở tại phường Hà Phong (Quảng Ninh): Dự án kinh tế "biến" thành dự án xã hội như thế nào?

Công ty Luật TNHH Everest cung cấp dịch vụ pháp lý bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của một số hộ dân sinh sống tại Tổ 30, khu 4A, phường Hà Phong, (Hạ Long, Quảng Ninh). Các hộ dân này cho rằng nhà đất của họ đã bị UBND TP Hạ Long thu hồi đất trái luật.

Các luật sư của Công ty Luật TNHH Everest đã làm rõ: Bản chất của Dự án thu hồi các thửa đất sạt lở, vị trí nguy hiểm không thể ở, đe dọa tính mạng con người và tài sản tại địa bàn tổ 30, khu 4A phường Hà Phong của UBND thành phố Hạ Long là một dự án kinh tế. Thế nhưng, dự án này đã được “phù phép” thành một dự án xã hội, danh nghĩa là để bảo vệ "tính mạng và tài sản" người dân.
Căn nhà kiên cố của anh Vũ Bá Quang - chị Vũ Thị Thanh trước ngày bị phá dỡ
Căn nhà kiên cố của anh Vũ Bá Quang - chị Vũ Thị Thanh trước ngày bị phá dỡ

Trong vụ việc: Công dân tổ chức họp báo, công khai "điểm mờ" trong Dự án thu hồi các thửa đất sạt lở, vị trí nguy hiểm không thể ở, đe dọa tính mạng con người và tài sản tại địa bàn tổ 30, khu 4A phường Hà Phong của UBND thành phố Hạ Long, cần thấy rõ rằng, Công ty Than Hà Tu là công ty cổ phần, hoạt động theo Luật doanh nghiệp, vì mục tiêu lợi nhuận. Công ty này không còn là doanh nghiệp nhà nước (phải là doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ), cũng không phải doanh nghiệp xã hội theo Luật Doanh nghiệp (hoạt động nhằm giải quyết vấn đề xã hội, môi trường vì lợi ích cộng đồng). Vậy thì, công ty này không chịu sự chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản VN (TKV) hay UBND tỉnh Quảng Ninh, cũng không có trách nhiệm giải quyết vấn đề xã hội.

Một câu hỏi nữa đặt ra, kết quả kinh doanh 03 năm gần đây mà doanh nghiệp này (mã chứng khoán THT) công bố: thể hiện lợi nhuận từ 30 đến 35 tỉ đồng/năm (http://s.cafef.vn/…/THT-cong-ty-co-phan-than-ha-tu-vinacomi…). Câu hỏi đặt ra, liệu rằng các cổ đông của Công ty Than Hà Tu chấp nhận để những người quản lý doanh nghiệp này chi ra số tiền lớn hơn lợi nhuận hằng năm của Công ty vì “trách nhiệm giải quyết vấn đề xã hội” hay không? Điểm mâu thuẫn này đã được các luật sư và người khởi kiện đưa ra, nhưng không được tranh luận (vì đại diện Công ty Than Hà Tu vắng mặt).

Công văn số 6158/UBND ngày 24/12/2015 của UBND thành phố Hạ Long về việc "giải quyết di dời, thu hồi đất các thửa đất sạt lở, vị trí nguy hiểm không thể ở, đe dọa tính mạng con người và tài sản trên địa bàn thành thành phố Hạ Long" xác nhận “đối với 22 hộ còn lại tại tổ 30 khu 4A phường Hà Phong phía dưới đường công vụ của Công ty Than Hà Tu: Do vị trí này có nguy cơ sạt lở cao, bị ảnh hưởng của bụi, đất đá rơi vãi phát sinh do các phương tiện mỏ lưu thông trên đường công vụ. Về lâu dài, để đảm bảo an toàn cho các hộ dân, giao Phòng Quản lý đô thị đề xuất phương án di dời 22 hộ để bàn giao diện tích đất cho Công ty CP than Hà Tu quản lý (trên cơ sở Công ty CP than Hà Tu chi trả toàn bộ chi phí di dời, giải phóng mặt bằng)”.

Trong hồ sơ vụ án, lời khai của đại diện Công ty Than Hà Tu: “… theo công văn chỉ đạo của Tập đoàn Công nghiệp Than và Khoáng sản VN tại Công văn số 1514/KTV-MT ngày 25/10/2016 về việc thực hiện đề án di dân tổng thể, tỉnh Quảng Ninh, để bố trí nguồn vốn chi trả cho các hộ dân theo phương án của Trung tâm phát triển quỹ đất lập được UBND TP Hạ Long phê duyệt… Việc Công ty Than Hà Tu bỏ tiền ra chi trả bồi thường và hỗ trợ cho các hộ dân chỉ là thực hiện theo đề án di dân của tỉnh Quảng Ninh và không có quyền lợi liên quan gì vì diện tích đất của các hộ dân này nằm ngoài ranh giới quản lý của Công ty Than Hà Tu”.
Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198
Luật sư tư vấn pháp luật qua tổng đài (24/7) gọi: 1900 6198

Thế nhưng, Công văn số 5114/TKV-MT ngày 25/10/2016 của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV)về việc thực hiện Đề án di dân tổng thể tỉnh Quảng Ninhghi nhận nội dung: ““Phối hợp với chính quyền địa phương và Trung tâm phát triển quỹ đất của tỉnh Quảng Ninh tổ chức kiểm đếm, xây dựng và phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo đúng quy định của nhà nước. Tổ chức thực hiện di dời dân cư theo phương án được duyệt, trong đó ưu tiên thực hiện khu vực có nguy cơ mất an toàn cao trước. Sau khi di dân xong, làm các thủ tục thuê lại diện tích đất đã được di dời để quản lý và sử dụng hiệu quả, tránh tái lấn chiếm”.Các chứng cứ này đã thể hiện rõ hai vấn đề: Một là, Công ty Than Hà Tu sẽ là chủ sử dụng mới của khu đất bị thu hồi; Hai là Công ty Than Hà Tu - Chủ đầu tư - có lợi ích rõ ràng, mà không phải “không có quyền lợi liên quan gì”.

Lời kết: đã là dự án kinh tế, Công ty Than Hà Tu cần “sòng phẳng” với người dân. Doanh nghiệp phát triển bền vững cần xuất phát từ hoạt động kinh doanh tử tế, mình có lợi thì đừng để cho người khác bị thiệt.